Dootem: 5. April 2016

Friisk Foriining – iirsberucht 2015/2016

Iirsberucht 2015/2016

Tu üüs leest lasmootefersoomling (19. märts 2015) kömen 30 lasmoote än fjouer geeste. Uurdfäärer wus Alastair Walker. Et prutukol, schraawen foon Enke Christiansen, wörd foont stjör aw en drååwen e 5. moi 2015 gödjkånd. Et üülj stjör wörd uk et nai stjör, dan bai e wool wörden åle lasmoote foont stjör wikiised.

Sunt e leest fersoomling hääwe we as naie lasmoote bai üs önj e feriin apnümen: Siebo Jannsen, Carsten än Anja Bahnsen, Hannelinke Christiansen än Malte Lindenberg.

Störwen san önjt fergängen årbesiir: Horst Hoop, Karl Otto Meyer än Otto Hansen.

 

Tut leest årbesiir

  • Bai üüs lasmoote foon Frisia Historica begant et iir åltens ma en uursfäst än en noopemårket trinam jare hüüse önj e Hüneblinger Kuuch (stalfraidi).
  • E 23. april köm Renate Schnack eefter Bräist önjt Friisk Hüs, am ma repräsentante foon e Frasche Rädj, foont Nordfriisk Instituut, foon e Nordfrasche Feriin än foon üüsen feriin ouer e ”hoonlingsploon spräkepolitiik” tu diskutiiren. Et müülj deerbai as, dåt üüsen manerhäidespräke friisk döörgungs foon e bjarnetün bit tu e uniwersitäät önjbin wårt.
  • Bai e 60. FUEV-kongräs foon e 13. bit 17. moi önj Komotini/Greekenlönj wus e Foriining ma Bahne Bahnsen än Ilse Johanna Christiansen fertrin.
  • Üüsen ålereklub häi e 21. moi tu en uurs-ütfluch eefter Äfkebel lååsid. Marie Tångeberg, jüst iirenlasmoot foont Nordfriisk Instituut wörden, häi da senjoore lååsid tu kafe än kååge.
  • As baiprogram tu e Friiske kongräs aw Sal häin we foon e 5. bit 7. juuni tu en teooterseminaar lååsid, weer da diiljnaamere ma heelp foon Michael Tegge uk liirden, hü huum ma sward än schild amgungt.
  • Sunt juuni koon huum önjt Friisk Hüs en bileütstaling foon en weestfraschen fotograaf bewunere. Jü ütstaling håt ”Mit dem Ding”, – sü nåmd Sipco Feenstra nämlik dåt fiilj, weerma hi döör da trii Fraschlönje räisd as.
  • E 29. juuni måågeden jam maning repräsentante üt Fraschlönj aw e wäi eefter Kil: Thorsten Albig häi lååsid tu ”25 iir manerhäide-schööl önj e ferfooting”.
  • Foon e 6. bit 8. juuli wjarn Christiane Bodenhagen än Manfred Nissen ma da fraschschoulere üt Bräist wi aw en frasch fiiljtuur. Et müülj wus jarling iinjsen wi Ääderstää, weer ja bait dånsch schölj önj Taning talte apstale än släipseeke ütrule köön.
  • Önj e rååme foont „madelålerlik driwen“ foon Frisia Historica  heet e Foriining ouert waagiinje 18./19. juuli tou tooche et friluft-teooterstuk ”E ploon foon e Saks” bai e bååsewäile önj Naibel apfjard. Möre hunert manschne hääwe et stuk üt e feeder foon üüsen kultuutkonsulänt Gary Funck ferfülid.
  • E Friisk Foriining wus foon e 7. bit 14. august ma Gary Funck än sin tiim aw en frasch jöögedspräkeräis. Jarling beseechten da junge manschne twasche 14 än 18 iir e keltisch manerhäid önj Cornwall.
  • Üüsen samerütfluch gäng e. 5. septämber ma en ra priwootwoine tut Danevirke-Museum. Heer stöön en fääring tu e Waldemarsmör, da wålönjlååge än e ütstaling ouer e dånsch manerhäid awt program. Tu kafe, kååge än is gäng et awäädrie tu e Wikinger-torm önj Slaswik.
  • E 19. septämber häi e Friisk Foriining besäk foon en floose finlönj-schweede, wat jam ouer e aktuäle lååge foon e friiske följkefloose informiire wälj. Önjfjard wörd e floose foon Johan Haggman.
  • Frisia Historica häi e 26. septämber wi en harfstnoopemårket än en weedstrid önj boogeschiitjen önj Hünebel organisiird.
  • Bile än mör foon Marie Tångeberg”, sü wörd en ütstaling aw Mikkelberg önj Haatst nåmd, weer e Friisk Foriining tuhuupe ma da manschne foont kunst-center foon e 2. oktoober bit tu e 15. nowämber 2015 tu lååsid häin. Tu e infääring snååked dr. Karin Haug. Wat jü deer säid heet, koon huum önj Friisk Tising nr. 2/2015 eefterleese.
  • E 15. oktoober beseechten üüs ålere lasmoote aw jare harfstütfluch jü Tångeberg-ütstaling önj Haatst än füngen deer aw e Mikkelberg uk kafe än kååge serwiird.
  • ”Ful hüs” bait 28. Friisk Harfsthuuchschölj awt dånsch följkehuuchschölj önj Jarplund. Mör as 50 diiljnaamere wjarn foon e 21. bit 25. oktoober önj e gung ma ünlike workshops, weer t.b. ma en fraschen personaalütwis unti ma betong än hoolt årbed wörd. Önjbin wörd uk tai-chi, jazzdance, frasch for önjfångere än en ütfluch önj e Fröruper bärje. Claas Riecken hül en fordreeging ouert ferhüülj foon e frasche tu e dånsch manerhäid.
  • Önj e ra „Nordfriesische Lebensläufe“ bait Nordfriisk Instituut as iinje oktoober e biografii ouer di frasche loondäismoon Berthold Bahnsen rütkiimen. Schraawen as dåt bök foon Dr. Claas Riecken. Et wörd e öfentlikhäid di 31. oktoober önjt Andersenhüs präsentiird. Lååsid häin e loondäispräsident Klaus Schlie, et Nordfriisk Instituut än e Friisk Foriining. Deer kömen ouer 100 lååside geeste.
  • E 12. nowämber wjarn da ålere lasmoote tu en meekliken eeftermadi inlååsid önjt Café foont Hans-Momsen-hüs önj Foortuft. Greta Johannsen wised trinam än ferteeld, hü et tut museum ma dåt önjslin café kiimen wus.
  • E 27. nowämber wus en frasch delegatsjoon tu en drååwen foont bund-greemium önj Berlin, weer et am ruchte än stipe for da manerhäide önj Tjüschlönj gäng. Kiiwenooch kömen da frasche dåttooch bait giilj-ferdiilen tu kort. Formoon Koschyk wal ham deerfor inseete, dåt et bait näist drååwen ouers wårt.
  • Üüsen ålere-klub häi e 10. detsämber lååsid tu en fiirliken adwänts-eeftermadi önjt Galerie Café önj Lunham. As geeste köö Luise Clasen Christiane Bodenhagen än schoulere foont dånsch schölj üt Bräist begrööte. Ja unerhülen ma dachte än jülsunge.
  • Tut floose-ütloosen foon e 3. EUROPEADA önj e juuni 2016 wjarn üüsen geschäftsfäärer tuhuupe ma en feroontuurdliken foon SV Frisia Risem-Lunham e 14. detsämber eefter Söödtirool räisd. Da frasche füngen ma Söödtirool, Oberschlesien üt Poolen än et Manx-tiim foon e Isle of Man swååre mötjstönjere tuloosd.
  • Tut wunterfäst ma gräinküüljääsen önj Risem di 5. februar  kömen 110 lasmoote än waane foon e Foriining. Eeftert gräinküülj jäif et live-musiik ma Elke Boysen än Malte Lindenberg, än we köön jarling uk wi en nai teooterstuk präsentiire: “Am eenmen önj e lääse harfst“, ouerseet än amseet foon Gary Funck. Da biise hoodrule wörden spaald foon Claas Riecken än Ilwe Boysen.
  • Tut biikebrånen – jarling aw en saandi – häin da frasche feriine önjt toorp tujarst tut iilj eefter Lunham än awäädrie tut fäst eefter Risem önjt ”Fraschlönj” lååsid. E biikenreede wörd hülen foon dr. Karin Haug. Eeftert teooter ma ”Loriot aw frasch” foon e Rökeloose jäif et dan diskomusiik ma Dirk Bork.
  • Foon e 11. bit 13. märts gäng et dan am ålet, wat huum ouer en hiirspal liire koon bai en friisk teooterseminaar önj e NordseeAkademie önj Leek. Dåt as en projäkt, wat Foriining arks iir tuhuupe ma e Frasche Feriin for e Ååstermååre döörfjart.

 

Wat as ouers nuch schaid?

  • Et stjör heet ham önjt fergängen årbesiir soowen tooche tu meetinge drååwed, am da feriinsaktiwitääte tu ploonen än eeftertubehooneln.
  • Üüsen ålereklub drååwet ham widerhaane iinjtooch önj e moune önj Lunham önjt Galerie-Café tu en meekliken eeftermadi ma forleesen, schungen, koordespaalen än snååk.
  • Üüsen naie repräsentant önjt stjör foon e dånsche schöljferiin as Anne Kristiene Hahn. Jü heet di båntje foon Sieke Peters ouernümen, wat intwasche bai e schöljferiin önjstald as.
  • Foon üüs lasmooteblees ”Friisk Tising” san trii ütgoowe rütkiimen.
  • Üüsen lasmoot Karin Haug as for tou iir kiised wörden as repräsentant foon da trii manerhäide (frasche, dånsche än plååttjüsche) önj e ZDF-meedierädj.
  • Aw üüs sekretarioot önjt Friisk Hüs koon huum naie frasche lukwanschkoorde füünj.
  • Bai Friisk Funk än önjt interneet koon huum uner „friiskforiining.podspot.de“ foon moundi bit fraidi tisinge aw frasch hiire, en tiinst foon e Friisk Foriining.
  • Et as üüsen treede formoon än SSW-loondäismoon Lars Harms luked, ma SPD än Gräine en nai ”manerhäide-gesäts” aw e wäi tu braingen. Sü wårde t.b. önj da näiste iirnge aw da haanewisschilde eefter Fraschlönj di frasche stää- unti toorpsnoome tufäiged.
  • Üüsen dialoog ma e dånsche schöljferiin heet fergängen iir deertu fjard, dåt et sunt august 2015 fraschunerrucht aw da dånsche schoule foon Hüsem än Taning jeeft.
  • Tuhuupe ma Nord- än Söödslaswikere fääre we da kaamene tou iir en projäkt döör, wat ”Adding Sights” håt än weer frasche, dånsche än tjüsche manerhäide-teooterspaalere jam dan ooge deege önj Leek inkwartiire, en teooterapgoowe foue än deerma aw en latj turnee gunge. Et projäkt wårt stiped ma KursKultuur-neetwärkmadle.

 

Wat kamt aw üs tu?

  • Hålilönj-drååwen (3. bit 5. juuni)
  • Europeada önj Söödtirool (18. bit 26. juuni)
  • 5. Friesisch-Historisches Treyben önj Naibel (18./19. juuli)
  • Spräkeräis eefter Jersey (12. – 18. august).
  • Samerütfluch (10. septämber)
  • Naie frasch-kurse önj Risem Schölj (12./13. septämber)
  • 29. Friisk Harfsthuuchschölj önj Jarplund (30. septämber. – 3. oktoober)
  • 6. European Minority Film Festival önj Hüsem (23. bit 26. nowämber)

 

Bahne Bahnsen, 1. formoon